دستورالعمل رتبه بندی حسابرسان و نحوه تطابق آنان با شرایط اشخاص

دستورالعمل رتبه بندی حسابرسان و نحوه تطابق آنان با شرایط اشخاص

تصویب‌نامه شماره 181765/ت64870هـ مورخ 1404/10/29 هیئت وزیران

دستورالعمل رتبه بندی حسابرسان و نحوه تطابق آنان با شرایط اشخاص

ماده 1-در این دستورالعمل، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:

1-سامانه: سامانه ای که جامعه حسابداران رسمی ایران برای تحقق اهداف این دستورالعمل عملیاتی نموده و توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی به اشخاص مشمول و سایر استفاده کنندگان برای بهره برداری ابلاغ می شود.

2-حسابرسان: مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران و شاغلین انفرادی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران و سازمان حسابرسی.

3-رتبه حسابرسان: شاخص کمی، مبتنی بر معیارهای کمی و کیفی مشخص از جمله کیفیت خدمات، ساختار سازمانی، سوابق حرفه ای و تحصیلی، ارزیابی مدیران و کارکنان و سوابق تخلفاتی که بیانگر عملکرد حرفه ای حسابرسان است.

4-اشخاص مشمول: اشخاص موضوع ماده (2) آیین نامه اجرایی تبصره (4) قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای حسابداران ذی صلاح به عنوان حسابدار رسمی موضوع تصویب نامه شماره 28423/ت17790 ه- مورخ 3/7/1379 با اصلاحات بعدی.

5-آیین نامه نظارت حرفه ای: آیین نامه نظارت حرفه ای جامعه حسابداران رسمی ایران که در اجرای بند (ج) ماده (17) اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران مصوب 1378 با اصلاحات بعدی و به منظور نظارت حرفه ای بر مؤسسات حسابرسی و حسابداران رسمی عضو جامعه، توسط هیئت عالی نظارت جامعه حسابداران رسمی ایران تهیه و مطابق با بند (الف) ماده (51) اساسنامه به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی رسیده است.

ماده 2-رتبه حسابرسان جامعه حسابداران رسمی ایران وفق بند (17) ماده (13) اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران مصوب 1378 با اصلاحات بعدی با شاخص هایی نظیر نوع و تعداد کارهای خدمات اطمینان بخشی، تعداد شرکاء ترکیب کارکنان حرفه ای، سوابق شکایت ها، احکام انضباطی و خطر (ریسک) حسابرسی و سایر معیارهای مندرج در پرسشنامه های پایش (کنترل) وضعیت مؤسسه حسابرسی و پایش (کنترل) کیفیت کار حسابرسی، مطابق با آیین نامه نظارت حرفه ای صورت خواهد پذیرفت.

ماده 3-حسابرسان تحت نظارت جامعه حسابداران رسمی ایران بر حسب امتیاز پرسشنامه پایش (کنترل) کیفیت کار و پایش (کنترل) وضعیت موسسات حسابر سی و شاغلین انفرادی که مطابق با آیین نامه نظارت حرفه ای تعیین می شوند، به شرح جدول زیر بر اساس میانگین دو امتیاز طبقه بندی می گردند:

1-امتیاز کیفیت کار و وضعیت مؤسسات حسابرسی مطابق با آیین نامه نظارت حرفه ای به صورت جداگانه به عنوان مبنای تعیین رتبه حسابرسان به طور سالیانه بر حسب طبقه بندی انجام شده و در دو لیست جداگانه به شرح جداول زیر در پایگاه اطلاع رسانی جامعه حسابداران رسمی ایران منتشر می گردد:

2-جامعه حسابداران رسمی ایران موظف است، ظرف شش ماه پس از تاریخ ابلاغ این دستورالعمل، سامانه تحت نظر خود را بر اساس شاخص های این ماده تهیه و طبقات مؤسسات حسابرسی و شاغلین انفرادی را برای انجام حسابرسی اشخاص مشمول موضوع ماده (6) این دستورالعمل مشخص و بهره برداری نماید.

ماده 4-رتبه حسابرسان بر اساس معیارها و ضوابط تعیین شده در چارچوب آیین نامه نظارت حرفه ای، باید بلافاصله پس از ارزیابی، توسط جامعه حسابداران رسمی ایران در سامانه به روز رسانی شود.

ماده 5-هیئت عالی نظارت جامعه حسابداران رسمی ایران موظف است، نسبت به صحت سنجی اطلاعات بارگذاری شده در سامانه و نیز رتبه بندی به صورت مستمر نظارت نماید.

ماده 6-به منظور تطابق رتبه حسابرسان با شرایط اشخاص مشمول، اشخاص مزبور بر اساس معیار میانگین جمع دارایی ها و درآمدهای حاصل از فروش کالا و ارائه خدمات به چهار گروه به شرح زیر طبقه بندی می شوند:

1-محاسبه میانگین جمع دارایی ها و درآمدهای حاصل از فروش کالا و ارائه خدمات بر اساس آخرین صورت های مالی سالانه حسابرسی شده صورت می پذیرد. در صورت الزام اشخاص مشمول به ارائه صورت های مالی تلفیقی/مجموعه، مطابق با استانداردهای حسابداری، آخرین صورت های مالی سالانه حسابرسی شده تلفیقی/مجموعه، ملاک عمل قرار می گیرد.

تبصره -اشخاص مشمولی که برای سال اول حسابرسی می شوند، می توانند از مؤسسات حسابرسی هر یک از رتبه ها استفاده نمایند.

2-اشخاص مشمول موظفند با توجه به رتبه خود، که براساس جدول موضوع ماده (6) این دستورالعمل تعیین شده است، حسابرس مستقل و بازرس قانونی را از میان مؤسسات حسابرسی که رتبه آنهادر همان رتبه یا رتبه بالاتر ارزیابی شده اند، انتخاب نمایند.

3-مؤسسات حسابرسی با در نظر داشتن آیین نامه سقف مجاز ارائه خدمات تخصصی و حرفه ای توسط اعضای جامعه حسابداران رسمی ایران مصوب 1394 وزیر امور اقتصادی و دارایی با اصلاحات بعدی و سایر مقررات ذی ربط می توانند اقدام به پذیرش کار نمایند. مؤسسات حسابرسی مجاز نیستند، حسابرس و بازرس قانونی اشخاص مشمول که در رتبه های بالاتر از رتبه مؤسسه آن ها قرار دارند، پذیرش نمایند.

تبصره -برای شاغلین انفرادی، طبقه (د) جدول موضوع ماده (6) اعمال خواهد شد.

4-مسئولیت رعایت این ماده حسب مورد به عهده مجامع عمومی اشخاص مشمول و مؤسسات حسابرسی و شخص حسابدار رسمی شاغل انفرادی می باشد.

5-صورت های مالی اشخاص مشمول که برخلاف ضوابط این دستورالعمل مورد حسابرسی قرار گرفته باشد، معتبر نبوده و به آن شناسه یکتا موضوع ماده (7) دستورالعمل اجرایی ماده (11) آیین نامه پیشگیری از انباشت مطالبات غیر جاری بانکی مصوب 1397 ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی تعلق نمی گیرد.

ماده 7-دستگاه های نظارتی از جمله بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، سازمان بورس و اوراق بهادار و همچنین کار گروه انتخاب حسابرس موضوع تصویب نامه شماره 3300/ت39037 ک مورخ 19/1/1387، می توانند در محاسبه رتبه مؤسسات حسابرسی و طبقه اشخاص مشمول تحت الزامات خود، از نتایج رتبه بندی و طبقه بندی این دستورالعمل استفاده نمایند. جامعه حسابداران رسمی ایران و هیئت عالی نظارت، پایش (کنترل) وضعیت و پایش (کنترل) کیفیت کار مؤسسات حسابرسی تحت الزامات دستگاه های فوق الذکر را هر سال ارزیابی و امتیاز کسب شده را تا پایان خرداد ماه سال بعد در اختیار دستگاه های مذکور قرار دهند.

اشخاص مشمول الزامات سازمان بورس و اوراق بهادار و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران باید حسابرس مستقل و بازرس قانونی خود را با رعایت الزامات آن سازمان و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران انتخاب نمایند.

ماده 8 –سازمان حسابرسی که مطابق با تبصره (2) ماده واحده قانون تشکیل سازمان حسابرسی مصوب 1362 با اصلاحات و الحاقات بعدی، عهده دار وظایف بازرس قانونی و امور حسابرسی سالانه مؤسسات و شرکت های تحت پوشش دولت می باشد و عمده شرکت های تحت رسیدگی سازمان در طبقه (الف) اشخاص موضوع ماده (6) این دستورالعمل قرار می گیرند، مقررات مرتبط با مؤسسات سطح (الف) در این دستورالعمل برای سازمان مذکور اعمال خواهد شد.

ماده 9 –نظارت بر حسن اجرای این دستورالعمل و ارائه گزارش لازم به دبیرخانه ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی، به عهده وزارت امور اقتصادی و دارایی است.