آشنایی با برخی از مفاهیم روش تحقیق ؛ مقاله و رساله نویسی

آشنایی با برخی از مفاهیم روش تحقیق ؛ مقاله و رساله نویسی

پیشنهاد طرح پژوهش (پروپزال)

فرآیند اجرای پژوهش را در آینده نشان می دهد و تقریباً به جز تحلیل داده ها و نتیجه گیری که پس از اجرای پژوهش مشخص می شوند ، سایر موارد پایان نامه را به صورت مختصر شامل می شود

موضوع انتخاب شده باید دارای ویژگی هایی به شرح زیر باشد :

1 ) نوآوری : جدید باشد و تکرار پژوهش های پیشین نباشد .

2 ) امکان سنجی : باید قابلیت اجرا در فضای کشور را داشته باشد

3 ) محدودیت در زمان و امکانات : اجرای بعضی از موضوع ها نیاز به زمان بسیار طولانی دارد و ابزار و امکانات خاصی را می طلبد .

4 ) علاقه و توان پژوهشگر : موضوع باید مورد علاقه دانشجو باشد و او به این نتیجه برسد که توانایی انجام پژوهش را دارد .

مهمترین قسمت های پروپزال  :

1ـ عنوان

2ـ بیان مساله پژوهش

3 ـ اهمیت و ضرورت انجام پژوهش

4ـ وجوه تمایز

5 ـ چارچوب نظری

6ـ مرور بر پژوهش های مربوط

7 ـ اهداف

8 ـ پرسش ها و فرضیه ها

9 ـ روش پژوهش

10 ـ متغیر ها

11ـ دامنه پژوهش

12 ـ امکانات و محدودیت ها

13 ـ روش گردآوری داده ها

14 ـ روش و ابزار تحلیل داده ها

15 ـ جامعه و نمونه آماری

16 ـ مفاهیم و واژه ها

17 ـ مراجع

مهمترین تفاوت بین پروپزال  و پایان نامه این است که پروپزال  طرح پیشنهادی برای انجام کار در آینده می باشد و پایان نامه بیانگر یک فرآیند پژوهشی است که انجام شده و پایان پذیرفته است

بیان مساله :

از سه قسمت کلی تشکیل می شود :

1- تشریح مساله مورد نظر و تعریف متغیر های مورد مطالعه ، تاریخچه ی بروز مشکل و پیامد های ناشی از ادامه مساله در جامعه بدون آزمون

2- راه حل های رفع مساله از دیدگاه سایر پژوهشگران

3- ذکر جزئیات که دقیقا قرار است در این پژوهش چه کاری انجام شود .

چارچوب نظری : مجموعه ای از تعریف ها ، مفاهیم ، قواعد  و اصولي است که ارتباط بین متغیر ها را به صورت تئوریک بیان می کنند . فرضیه های پژوهش از چارچوب نظری استخراج می شوند .

پژوهش های تجربی با یکی از دو رویکرد نظریه آزمایی و نظریه پردازی انجام می شود . در رویکرد نظریه آزمایی ارتباط بین متغیر ها بر اساس نظریه های موجود در ادبیات رشته آزمون می شود . در رویکرد نظریه پردازی یک رابطه فراگیر بین متغیر ها یافت شده و بر اساس آن نظریه ای مطرح می شود.

ذکر این شش مورد در خصوص پژوهش های پیشین ضروری است :

1ـ نام نویسنده

2ـ سال انجام پژوهش

3 ـ  محل و کشور مورد مطالعه

4ـ موضوع کار انجام شده

5ـ روش انجام پژوهش

6ـ یافته های حاصل شده

اهداف پژوهش به چهار دسته هدف آرمانی ، هدف کلی اهداف ویژه و هدف کاربردی تقسیم می شود .

هدف آرمانی :

هدف نهایی اجرای پژوهش است که پژوهشگر به همراه سایر پژوهش های مشابه در این رشته در مسیر دستیابی به آن حرکت می کند و مشوقی برای دیگران و چشم اندازی بلند مدت می باشد .

هدف کلی :

هدف قابل دستیابی برای پژوهشگر است و بیان پاسخ به مساله اصلی پژوهش است

اهداف ویژه :

هدف کلی به اهداف کوچکتری تقسیم می شود که به آنها اهداف ویژه گفته می شود . اهداف ویژه باید قابل دستیابی و واقع بینانه باشند .

هدف کاربردی :

مشخص می کند که نتایج حاصل از اجرای پژوهش  برای چه گروه ها و اشخاصي کاربرد خواهد داشت

آیا همه پژوهش ها باید پرسش و فرضیه داشته باشند؟

تقریباً همه ي  پژوهش ها دارای پرسش هستند اما در خصوص فرضیه چنین نیست . در پژوهش  های کیفی و توصیفی ، طرح پرسش کفایت می کند ، زیرا در این پژوهش ها از داده های کمی استفاده نمی شود ،  لذا آزمون فرضیه نیز معنی ندارد اما در پژوهش هاي کمی هم پرسش و هم فرضیه وجود دارد .

فرضیه :

یک حدس عالمانه در خصوص ارتباط بین متغیر ها است که به صورت جمله خبری بیان می شود و قابلیت آزمون دارد. فرضیه پاسخی موقتی به پرسش های پژوهش   است که پس از آزمون با روش های آماری تایید و یا رد می شود .

فرضیه ها از دید منطق فرضیه :

فرضیه صفر یا آماری H0 و فرضیه ي جانشین یا پژوهشی H1 .

فرضیه صفرکه معمولاً  خلاف ادعای پژوهش گر را بیان می کند ، مورد آزمون قرار می گیرد .

چنانچه فرضیه صفر رد شود ، فرضیه مقابل و ادعای مطرح شده مورد پذیرش قرار می گیرد و در صورتی که شواهدی کافی مبنی بر رد فرضیه صفر وجود نداشته باشد ، ادعای مطرح شده پذیرفته نخواهد شد و فرضیه پژوهش رد می شود در واقع فرضیه های صفر و جانشین ، نا سازگارند .

در هنگام آزمون فرضیه دو نوع خطا وجود دارد :

خطای نوع اول که با  نشان داده می شود به معنای رد کرد فرض H0 است در حالی که این فرض صحیح می باشد .

خطای نوع دوم (  ) پذیرش فرض H0 است در حالی که این فرض غلط می باشد .

عوامل زیادی مانند میزان و نوع داده ها – خطاهای محاسباتی ، حجم نمونه انتخابی ، خطا های سیستمی و … می توانند بر میزان رخداد این دو نوع خطا موثر باشند .

با افزایش حجم نمونه و دقت در محاسبات می توانید احتمال ایجاد خطا های نوع اول و دوم در آزمون فرضیه ها را کاهش داد .

برای نگارش دامنه ی پژوهش  ( قلمرو ) باید :

جنبه ی اصلی زمینه ی علمی ، بعد زمانی و بعد مکانی مورد اشاره قرار گیرد .

قلمرو موضوعی :

در آن بیان می شود که چه بخش هایی در پژوهش لحاظ شده و پژوهش شامل چه ابعادی نیست .

قلمرو زمانی :

در آن به دوره ی زمانی که مورد مطالعه قرار گرفته است اشاره می شود . دوره زمانی ممکن است یک مقطع کوتاه و یک دوره ی بسیار طولانی باشد .

در نهایت باید مشخص شود که از لحاظ جغرافیایی ، پژوهش  بر روی چه مناطقی ( مکان هایی ) صورت گرفته . منظور از قلمرو مکانی ، لزوماً محل اجرا یا نگارش پایان نامه نیست .

مهمترین و رایج ترین محدودیت ها در پژوهش  های رشته حسابداری  ، مساله زمان اجرا و دستیابی به اطلاعات و داده ها ( کمبود منابع  و  فقر پیشینه ی علمی ) است .

منظور از محدودیت زمان این است که اجرای پژوهش به دلایلي  طولانی شود و پژوهشگر نتواند فرآیند پژوهش  را در موعد مقرر و پیش بینی شده در پروپزال  به پایان رسانده و آماده نماید ،‌ لذا به ناچار تغییراتی در روش اجرا و یا حجم کار ایجاد می نماید .

عدم کننترل متغیر های مزاحم ، یکی از ویژگی  های پژوهش در علوم رفتاری است .

وجود این متغیر ها که اغلب برای پژوهشگر نا شناخته  باقی می ماند ، جزو ماهیت پژوهش های اثباتی حسابداری به شمار می آید کنترل متغیرهای مزاحم و مداخله گر فقط در رشته های تجربی مانند شیمی و فیزیک میسر است ، بنابر این موضوع محدودیت به شمار نمی آید .

در اغلب پژوهش  ها جامعه به دو بخش جامعه هدف ( آماری ) و جامعه دردسترس تقسیم بندی می شود .

تفاوت بین جامعه هدف و جامعه ی در دسترس این است که برخی از اعضای جامعه هدف ممکن است برای مصاحبه یا تکمیل پرسشنامه در دسترس پژوهش گر نباشند و یا داده های مورد نیاز در گزارش های مالی برخی شرکت ها وجود نداشته یا قابل دستیابی نباشند . بنابراین بدیهی است که حجم جامعه هدف با جامعه در دسترس تفاوت باشد .

روش های نمونه گیری  به دو گروه تصادفی و غیر تصادفی تقسیم می شوند .

روش های غیر تصادفی نیز شامل دو دسته قضاوتی و هدفمند است روشهای قضاوتی بر پایه ی داوری شخصي هستند و در روش های هدفمند عناصر یا گروه های خاصی با اعمال یک سری شرایط انتخاب می شوند .

در روش های تصادفی بر خلاف سایر روش ها ، برای همه ی اعضاء احتمال انتخاب یکسان وجود دارد .

روش های تصادفی به چند دسته زیر تقسیم می شوند :

1- تصادفی ساده : مشابه قرعه کشی همه ی افراد جامعه شانس یکسانی برای انتخاب شدن دارند .

2- جدول اعداد تصادفی : اعضای جامعه به ردیف مرتب شده به کمک جدول اعداد تصادفی افرادی با فاصله های نا منظم انتخاب می شوند .

3- تصادفی منظم : مانند روش جدول اعداد تصادفی بوده با این تفاوت که فاصله نمونه های انتخابی ثابت است .

4- تصادفی طبقه ای : جامعه به دسته های کوچکتر و متجانس تقسیم شده و از هر دسته به طور جداگانه نمونه گیری می شود .

5 – تصادفی خوشه ای در جوامع نا محدود ابتدا جامعه به چند ناحیه مشخص تقسیم می شود ،  سپس چند ناحیه با اولویت دسترسی به اطلاعات انتخاب می گردد و از بین آنها افرادی به تصادف انتخاب می شود .

تعداد اعضای نمونه برای استفاده از آزمون های پارامتریک نباید کمتر از 30 عضو باشد .

ارتباط تعریف عملیاتی متغیر و تعریف مفهومی آن  به سه  شکل است :

1ـ یک تعریف مفهومی ارائه می شود و یک تعریف عملیاتی که منطبق بر تعریف مفهومی است بیان می شود .

2ـ چند تعریف مفهومی ارایه می شود و یک تعریف عملیاتی منطبق بر یکی از تعاریف مفهومی ذکر شده بیان می شود .

3ـ یک یا چند تعریف مفهومي  ارایه می شود و یک تعریف عملیاتی که منطبق بر تعاریف مفهومی نبوده و در پژوهش  در دست اجرا دارای نو آوری بوده و منحصر به فرد است بیان می شود .

استناد :

به معنای اشاره به مراجع و منابع مورد استفاده در پژوهش  است .

مهمترین روش های استناد :

1ـ شیوه انجمن روانشناسی آمریکا ( APA ) که در رشته های علوم رفتاری و علوم اجتماعی مورد استفاده قرار می گیرد

2ـ‌ شیوه وانکوور که بیشتر در رشته های علوم پزشکی به کار می رود

3ـ شیوه هاروارد که بیشتر علوم تربیتی و علوم اجتماعی مشاهده شده است .

چکیده خوب باید دارای ویژگی های زیر باشد :

1ـ نمایانگر کل فرآیند پژوهش بوده و به زبان ساده ارایه شود

2ـ با استفاده از افعال مجهول نوشته شود

3ـ‌ شامل مواردی از قبیل بیان مساله ، اهداف ، روش ها و      یافته ها باشد .

عناوین فرعی فصل های پایان نامه :

1 ـ معرفی پژوهش

2ـ  ادبیات و پیشینه ی پژوهش

3ـ روش شناسی پژوهش

4ـ  تحلیل یافته ها

5ـ بحث و نتیجه گیری

3 شاخص اصلی که در ارزیابی اعتبار نشریه ها به کار می رود :

شاخص تاثیر ـ‌

شاخص آنی ،

نیمه عمر نشریه

شاخص تاثیر : این شاخص برای نشریه ها در هر سال محاسبه می شود . شاخص تاثیر از طریق حاصل تقسیم تعداد  استناد ها  به مقاله های نشریه در دو سال قبل به تعداد مقاله های منتشر شده  نشریه در دو سال قبل به دست می آید .

ساختار یک مقاله علمی از هشت بخش اصلی تشکیل می شود :

1ـ‌ عنوان

2ـ‌ چکیده

3ـ  مقدمه

4ـ  مبانی نظری و پیشینه

5ـ  روش ها و ابزار ها

6ـ‌ یافته ها

7 ـ  بحث و نتیجه گیری

8 ـ  فهرست منابع

 

متغیر چیزی است که مقدار آن می تواند تغییر کند و ارزش های عددی گوناگونی را بپذیرد .

پژوهش گر می تواند ویژگی  های یک متغیر را مشاهده ، کنترل و یا در آنها دخالت کند .

متغیرها در پژوهش  های مختلف کارکرد های گوناگونی دارند و معمولاً روابط بین آنها بیانگر تایید یا رد فرضیه های پژوهش  می باشد

انواع متغیر از نظر ماهیت :

متغیرها از نظر ماهیت به دو گروه کمی و کیفی تقسیم می شوند .

متغیر کمی :

متغیری که اختلاف مقادیر آن را بتوان  با عدد نشان داد . این متغیر ها دارای معیار اندازه گیری هستند .

متغیرهای کمی به دو دسته ی پیوسته و گسسته تقسیم می شوند .

متغیر های کمی پیوسته بین دو عدد متوالی ، مقادیر بی شماری برای آن متغیر وجود دارد .

متغیر های کمی گسسته اعداد صحیح به خود می گیرند و اعشار پذیر نيستند  به طور مثال متغیر های سود خالص و جریان وجه نقد عملیاتی از نوع كمي گسسته و متغیر های نسبت جاری و نسبت اهرم مالی متغیرهای کمی پیوسته هستند .

متغیر كيفي :

به متغیری اطلاق می شود که تغییرات آن را نتوان با  اعداد اندازه گیری کرد و اختلاف بین حالت های مختلف آن کیفی باشد .

انواع متغیر از نظر مقیاس سنجش :

متغیر ها از نظر مقیاس سنجش به چهار گروه اسمی ـ رتبه ای ـ  فاصله ای  و  نسبی تقسیم می شوند .

متغیر های کمی از طریق مقیاس های فاصله ای و نسبي  و متغیر های کیفی از طریق مقیاس های اسمی و رتبه ای اندازه گیری می شود .

1ـ‌ مقیاس اسمی :

ساده ترین مقیاس اندازه گیری که شامل دو یا چند گروه هستند و بین گروه ها برتری وجود ندارد .

در این مقیاس از اعداد برای طبقه بندی مشاهدات استفاده می شود .

2ـ  مقياس رتبه ای :

برای اندازه گیری متغیر هایی استفاده می شود که شامل چند گروه هستند اما بر خلاف مقیاس اسمی دارای اولویت بندی می باشد .

مانند متغیر رضایت مشتری که فاصله بین طبقات یا گروه ها در این مقیاس یکسان نیست .

3ـ مقیاس فاصله ای :

برای اندازه گیری متغیر هایی استفاده می شود که شامل دو یا چند گروه هستند ، بین گروه ها  اولویت بندی  وجود دارد بر خلاف  مقیاس رتبه ای ،  بین گروه ها  فاصله یکسان وجود دارد .

عدد صفر در مقیاس فاصله ای واقعی نیست . مثال اندازه گیری متغیر دمای هوا

4ـ  مقیاس نسبی :

برای اندازه گیری متغیر هایی استفاده می شود که علاوه بر داشتن همه ویژگی های مقیاس های دیگر ، عدد صفر نیز در آن مطلق است .

یعنی عدد صفر به معنای نبود آن ویژگی مورد اندازه گیری است . مثال : متغیر ساعت کار

انواع متغیر از نظر  نقش  در پژوهش :

مهمترین تقسیم بندی برای متغیر ها که به شش گروه  :

مستقل  ـ وابسته ـ کنترل ـ  تعدیل گر ـ  مداخله گر ـ زمینه ای تفکیک می شوند .

متغیر  وابسته :

متغیر اصلی مورد توجه پژوهش گر که مشاهده یا اندازه گیری میشود تا تاثیر متغیر مستقل برآن مشخص شود .

متغیر وابسته از طریق متغیر های مستقل پیش بینی می شود . متغیر مستقل را مقدمه و متغیر وابسته را نتیجه  می نامند .

متغیر مستقل به متغیری اطلاق می شود که  بر متغیر های دیگر تاثیر می گذارد .

پژوهش گر متغیر مستقل را انتخاب ، اندازه گیری و یا دستکاری می کند تا تاثیر یا رابطه آن را بر متغیر یا متغیر های دیگر اندازه گیری کند .

متغیر تعدیل گر :

متغیری است که بر رابطه ی بین متغیر های مستقل و وابسته تاثیر اقتضایی دارد .

متغیر تعدیل گر را متغیر مستقل دوم نیز می نامند .

متغیر کنترل :

متغیری است که بر رابطه بین متغیر های مستقل و وابسته تاثیر دارد اما پژوهش گر قصد دارد اثر آن را  حذف کند .

متغیر کنترل متغیری است که تاثیرگذاری آن در جریان پژوهش کنترل می شود .

متغیر مداخله گر :

متغیری که بر رابطه ی بین متغیر های مستقل و وابسته اثر گذار است اما پژوهشگر قادر به حذف اثر آن  نمی باشد و به صورت مستقيم  نیز قابل مشاهده و کنترل نیست .

به این متغیر ها ، متغیر های مزاحم نیز گفته می شود . مثال : کنترل اثر تورم .

متغیر زمینه ای :

متغیری که ویژگی های جامعه و  نمونه مورد مطالعه را برای آشنایی بیشتر نشان می دهد و هدف اصلی پژوهش گر به شمار نمي رود  .

انواع داده ها :

واقعیت های مربوط به یک پدیده مورد بررسی ، داده های مورد مطالعه هستند .

داده ها و مشاهدات معمولا در سه نوع مختلف می تواند وجود داشته باشد  :

داده های سری زمانی ـ  داده های مقطعی ـ   داده های ترکیبی

داده های سری زمانی :

مقادیر یک متغیر را در نقاط متوالی در طول زمان ، اندازه گیری می کند . این توالی می تواند سالانه ، فصلی ، ماهانه و یا هفتگی باشد . بررسی پدیده ها در سطح کلان از طریق داده های سری زمانی است که عموماً  عامل سری زمانی های سالانه یا فصلی است .

داده های مقطعی :

مقادیر یک متغیر را در زمان معین و روی واحد های متعدد اندازه گیری می کند . این واحد ها می توانند افراد ، خانوار ها ، شرکت ها ، صنایع و حتی کشور های مختلف باشند

داده های ترکیبی ( پانل یا تابلویی ) :‌

مقادیر یک متغیر را در یک دوره زمانی معین و روی واحد های متعدد اندازه گیری می کند . این واحد ها میتوانند  افراد ، خانوارها ، شرکت ها ،  صنایع یا کشور های مختلف باشند . در این حالت نمونه آماری شامل تعدادی شرکت در یک دوره ی زمانی مشخص است .

اقتصاد سنجی ، علم تحلیل های آماري  با استفاده از مدل های تئوريك  است .

اقتصاد سنجی ، سنجش روابط بین متغیره ای مالی و اقتصادی به کمک تئوری های مالی و تکنیک های آماری است .

اقتصاد سنجی سعی می کند تئوری ها و واقعیت ها را ترکیب کرده و به کمک تکنیک های آماری روابط بین متغیر ها را تخمین بزند .

مدل رگرسیون :

تحلیل رگرسيون  بدنه ی اصلی مطالعات اقتصاد سنجی است .

مدل ، نمایش ساده از پدیده های واقعی است و هدف از نمایش آن ها به صورت یک مدل ، تبیین ، پیش بینی و کنترل پدیده ها ست .

در دانش اقتصاد سنجی که کاربرد زیادی در پژوهش های حسابداری دارد از مدل جبری استفاده می شود و  این مدل های جبری مبنای شکل گیری رگرسيون  است .

رگرسیون به معنای بازگشت به گذشته است و در آن از داده های گذشته استفاده می شود .

مدل های رگرسیون مختلفي  برای داده کاوی وجود دارد و در بین آنها رگرسیون خطی بیشترین کاربرد را دارد .

در این تکنیک تغییرات یک متیغر  وابسته ،‌  به وسیله ترکیب خطی از یک یا چند متغیر مستقل آزمون می شود .

مزیت مدل های رگرسیون این است که قابلیت دستکاری و کنترل داشته و محدودیت به کار گیری تعداد و یا ابعاد متغیرها را ندارند .

مدل های خطی به صورت یک متغیره و چند متغیره به کار می روند  .

در مدل های یک متغیره فقط از یک متغیر توضيحي  و در مدل چند متغیره از بیش از یک متغیر توضيحي  استفاده می شود .

تعداد متغیرهای توضيحي  و افزایش تعداد آنها قادر است تغییرات بیشتری را از متغیر وابسته توضیح دهد .

مدل های رگرسیون برای توضیح پدیده های واقعی دقیق نیستند و خطا دارند :
به این مقدار اضافه شده (  ) اصطلاحاً جمله اخلال گفته می شود .

زیرا وجود یا عدم وجود  آن ها  تعادل ریاضی مدل را مختل می کند و تفاوت کلی مدل های ریاضی ( جبری ) و مدل های رگرسیون در جمله اخلال است .

آزمون فیشر F :

این آزمون برای بررسی اثر متغیر های توضیحی بر متغیر وابسته و معنی داری مدل رگرسیون استفاده می شود .

نتایج این آزمایش شامل آماره ی F و سطح معنا داری آماره است .

نتیجه گیری این آزمون به این صورت است که هر گاه سطح معنی داری آماره ی F یعنی Prob از عدد 05/0 کمتر باشد ، مدل رگرسیون معنی دار است و چنانچه مدل رگرسیون معنی دار نباشد ، به این معناست که مدل مورد مطالعه مناسب نیست و باید تغییر کند .

ضریب تعیین :

ضریب تعیین بیان می کند که چند درصد از تغییرات متغیر وابسته توسط متغیرهای توضیحی در مدل پیش بینی و تشریح می شود .

هر چه ضریب تعیین بالاتر باشد نشان از کارایی بیشتر  مدل رگرسیون دارد .

ضریب تعیین یکی از معیاره ای نیکویی برازش مدل رگرسیون می باشد .

نیکویی برازش معیاری برای آزمون چگونگی و میزان دقت برازش داده ها توسط مدل رگرسیون است .

آزمون  t استیدونت  :

این آزمون برای بررسی معنی داری ضرایب متغیرهای توضیحی در مدل رگرسیون استفاده می شود .

نتایج این آزمون شامل آماره ی t و سطح معنی دار بودن آماره است .

نتیجه ی این آزمون برای هر یک از متغیرهای توضیحی به صورت جداگانه ارایه می شود .

نتیجه گیری آزمون  t  به این صورت است که  هر گاه سطح  معنا داری آماره ی t  از مقدار 05/0  (  یا  سطح 10%  ) کمتر باشد ، ضریب متغیر مستقل مربوط در مدل معنی دار بوده و ارتباط بین متغیر مستقل و وابسته معنی دار است .

همبستگی :

شدت  وابستگی دو  متغیر نسبت به یکدیگر را همبستگی می نامند .

همبستگی صرفاً نشان دهنده میزان رابطه ی خطی بین دو متغیر است و بیانگر شدت وابستگی دو متغیر و جهت وابستگی بین آنهاست .

مقدار  همبستگی بین 1- و 1+ می باشد .

همبستگی مثبت به معنای وجود رابطه ی مستقیم بین دو متغیر و همبستگی منفی به معنای وجود رابطه ی معکوس بین دو متغیر است .

همبستگی بیش از 50 % به عنوان همبستگی قوی بین دو متغیر در نظر گرفته می شود .

چنانچه همبستگی بین دو متغیر 1 باشد همبستگی به صورت کامل وجود داشته است و اگر مقدار به دست آمده صفر شد ،‌  نشان مید هد که  هیچ رابطه ای بین دو متغیر وجود ندارد.

انواع ضرایب همبستگی به چهار دسته تقسیم می شوند :

اسمی ـ ‌ رتبه ای ـ  فاصله ای ـ  نسبی

چنانچه داده ها کمی ( نسبی و فاصله ای ) و دارای توزیع متقارن ( نرمال ) بوده و یا تعداد داده ها زیاد باشد از همبستگی پیرسون استفاده می شود ( آزمون پارامتریک ) .

برای داده های کمی ( نسبی و فاصله ای ) که دارای توزیع نا متقارن ( غیر نرمال ) بوده و یا تعداد داده ها کمتر از 30 مشاهده باشد از همبستگی اسپیرمن استفاده می شود ( آزمون نا پارامتریک )

تفاوت میان رگرسیون و همبستگی :

1ـ هدف روش های همبستگی ، بررسی میزان رابطه ی بین دو یا چند متغیر است اما رگرسیون به دنبال پیش بینی یک متغیر بر اساس مطالعه ی تغییرات یک یا چند متغیر دیگر می باشد

2ـ آنچه در خروجی نتایج رگرسیون و همبستگی باعث ایجاد تفاوت می شود آن است که در همبستگی همیشه رابطه بین متغیر ها به صورت دو به دو مورد سنجش قرار می گیرد اما در یک مدل رگرسیون اثرات متغیر ها به صورت همزمان بررسی می شود بنابر این مقدار ضریب و معنی داری آماره در همبستگی و مدل رگرسیون الزاماً مشابه و یکسان نیست

3ـ همبستگی صرفاً نشان دهنده میزان رابطه ی خطی بین دو متغیر است در حالی که رگرسیون رابطه ی خطی و غیر خطی بین متغیر ها را بیان می کند اما هیچ یک به دنبال تشیخص رابطه علت و معلولی  بین متغیر ها نمی باشد.

پنج فرض کلاسیک مدل های رگرسیون :

به منظور کارآ بودن مدل رگرسیون و افزایش قابلیت  اتکا  به  نتایج حاصل از تخمین آن ، باید از عدم نقض فرض های کلاسیک مدل رگرسیون اطمینان حاصل نمود .

این فرض ها شامل

1ـ‌ صفر بودن امید ریاضی مقادیر خطا

2ـ همسانی واریانس در مقادیر خطا

3 ـ خود همبستگی مقادیر خطا

4ـ‌ تصادفی بودن مقادیر

5 ـ‌ نرمال بودن مقادیر خطا می باشند

از بین این 5 فرض ، فرض های 2 ، 3 و 5 اهمیت بیشتری دارند و ضرورت دارد که در پژوهش  مورد آزمون قرار گیرند .

آزمون دوربین واتسون :

یکی از راه های تشخیص آزمون های فرض های کلاسیک ( فرض 3- عدم خود همبستگی مقادیر خطا ) می باشد .

این آزمون همبستگی بین مقادیر خطای دوره t و t-1 را می سنجد .

زماني  که آماره ی  دوربین واتسون برابر 2 باشد ، حاکی از عدم خود همبستگی خطا های مدل می باشد . یعنی هیچ گونه همبستگی بین مقادیر خطا های مدل وجود ندارد و کاملاً تصادفی ایجاد می شوند .

آماره ی دوربین واتسون   بین 0 و 4 به دست می آید .

مقادیر صفر بیانگر خود همبستگی کامل مثبت و مقادیر 4  بیانگر همبستگی کاملاً  منفی می باشد .

بنابراین  چنانچه مقدار  آماره DW به عدد 2 نزدیک باشد ( بین 5/1 و 5/2 ) نشان دهنده عدم وجود خود همبستگی بین مقادیر خطا خواهد بود . آزمون DW فقط خود همبستگی مرتبه اول را می سنجد که برای داده های مقطعی کفایت می کند .

فرایند تحقیقات کاربردی و بنيادي  :

پژوهش های علمی بر پایه ی روش فرضی ـ  قیاسی استوار است که از دو  بخش مجزا تشکیل می شود :

1ـ فرآیند تدوین چهارچوب مفهومی و فرضیه هایی برای آزمودن

2ـ طرح تحقیق که عبارت است  از برنامه ریزی عملی برای مطالعه که مبتنی بر جنبه هایی همچون محل انجام بررسی ، چگونگی نمونه برداری و گردآوری داده ها و سر انجام تجزیه و تحلیل داده ها است .

فرآیند تحقیقات بنیادی و کاربردی :

1ـ مشاهده

2ـ گرد آوری داده های اولیه

3ـ تعریف مساله

4ـ چهارچوب نظری

5ـ تنظیم فرضیه

6ـ طرح تحقیق علمی

7 ـ گردآوری ، تحلیل و تفسیر داده ها ،

8 ـ  استنتاج

بررسی پیشنه ی موضوع :

بررسی پیشنه عبارت است از بازنگری جامع آثار انتشار یافته یا نیافته از نوع منابع دست دوم در زمینه های مورد علاقه ی محقق . بازنگری پیشینه موضوع به محقق کمک می کند تا به طور معنادار یافته های مصاحبه را بر نکاتی که در مطالعات انتشار یافته با اهمیت تلقی شده است متمرکز کند .

پیشینه کاری خوب به ما اطمینان میدهد که :

1- متغیرهای مهمی که احتمالاً  به موقعیت مشکل آفرین اثر می گذارد  در  بررسی منظور خواهند شد

2ـ در مورد متغیر هایی که اهمیت بیشتری دارند دلایل اهمیت آنها و چگونگی بررسی آنها به منظور دستیابی به پاسخ مساله پژوهش درک روشن به وجود آمده است

3- آزمون پذیری و تکرار پذیری یافته های پژوهش ما افزایش خواهد یافت

4- بیان مساله را می توان با دقت و روشني  بیشتری صورت داد 5ـ برای کشف آنچه پیشتر آشکار شده است تلاش بیهوده نخواهد شد 6ـ مساله تحت بررسی در چشم جامعه علمی متناسب و با اهمیت است .

3 نوع پایگاه اطلاعاتی متون :

1ـ  پایگاه اطلاعاتی كتابنامه ای ـ

2 ـ پایگاه های اطلاعاتی چکیده ها ـ

3ـ  پایگاه اطلاعاتي  متون

بیان مساله :

مساله وضعیتی است که در آن میان حالت موجود و حالت مطلوب شکاف وجود دارد . تعریف مساله می تواند هم مسایل و مشکلات موجود در وضعیت جاری و هم تلاش برای دستیابی به حالات آرمانی سازمان را در بر گیرد .

بیان مساله این جنبه ها را در بر می گیرد :

1) مسائل مدیریتی موجود که مدیر در پی یافتن راه حلی برای آن هاست

2 ) موقعیت هایی که توام با مشکل خاصی نيستند  ولی باید بهسازی هایی صورت گیرد

3 ) حوزه ها یا زمینه هایی که در  آنها نوعی روشنگری مفهومی برای نظریه پردازی بهتر ضروری است

4 ) موقعیت هایی که در آنها محقق تلاش می کند به طور تجربی یک سوال پژوهشي را پاسخ گوید

ضرورت  چهارچوب نظری :

چهارچوب نظری از پیوند های درونی میان متغیر هایی که سرانجام در پویایی موقعیت مورد بررسی نقش دارند گفتگو می کند و به ما کمک می کند تا روابط خاصی را در نظر بگیریم و آنها را بیازماییم و درک خود را در زمینه پویایی موقعیتی که قرار است پژوهش در آن صورت گیرد بهبود بخشیم .

از محل این چهارچوب نظری فرضیه های آزمون پذیر پدید می آید تا روابط مفروض به یاری تحلیل های آماری مناسب آزموده شود . چهارچوب نظری بنیان تمام تحقیق را تشکیل میدهد .

ویژگی های چهارچوب نظری :

چهارچوب نظری بنیانی است که تمامی پژوهش بر آن استوار می شود . این چهارچوب شبکه ای منطقی ، توصیفی و پرورده مشتمل  بر روابط موجود میان متغیر هایی که در پی اجرای فرآیندهایی چون مصاحبه ـ مشاهده و بررسی پیشینه شناسایی شده اند و ناگزیر با مساله پژوهش در ارتباطند .

برای یافتن راه حل مساله ،  پژوهشگر باید ابتدا مساله را به درستی شناسایی کند و سپس به شناسایی متغیر هایی که در مساله سهم دارند بپردازد .

چهارچوب نظری گام مهمی در فرآیند پژوهش است .

پنج ویژگی بنیادی در چهارچوب نظری :

1- متغیرهای مرتبط با موضوع پژوهش باید به روشنی شناسایی و مشخص شوند

2 ) باید بیان کرد که چگونه دو متغیر یا چند متغیر با یکدیگر مرتبط و در ارتباطند

3 – اگر بتوان ماهیت و جهت روابط را  بر پایه یافته های پژوهش  های پیشین به صورت نظریه بیان کرد آنگاه باید در بحث ها اشارتی مبنی بر مثبت یا منفی بودن روابط وجود داشته باشد

4 – باید به روشنی تشریح شود که چرا انتظار داریم این روابط وجود داشته باشد

5 – باید یک نمودار که نشان دهنده چهارچوب نظری باشد ترسیم کرد تا خواننده بتواند روابط مبتنی بر نظریه را تجسم کند .