احكام مالياتي قانون بودجه سال ۱۴۰۵ كل كشور

احکام مالیاتی قانون بودجه سال 1405 بر اساس طبقه بندی موضوعی

مقدمه

در این نوشتار جزئیات استخراجی از جداول قانون بودجه سال 1405 به صورت طبقه بندی شده ارائه گردیده است.

توجه به اینکه قانون بودجه سال 1405 مطابق اصلاحات قانون آئین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی فاقد آئین نامه های تکلیفی معمول در قوانین بودجه سنواتی و صرفأ متضمن جداول بود و می باشد ، لذا ضوابط اجرایی به عنوان اصلی ترین دستورالعمل دولت و دستگاه های اجرایی در اجرای قانون بودجه است و با ابلاغ ضوابط یاد شده تکلیف دستگاه ها در جزئیات نیز مشخص می شود ، بدین منظور هیئت وزیران در جلسه 1404/12/25 به پیشنهاد شماره 665159 مورخ 1404/12/18 سازمان برنامه و بودجه کشور و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ضوابط اجرایی قانون بودجه سال 1405 کل کشور را به تصویب رساند که موارد مرتبط نیز در این نوشتار در ذیل احکام مرتبط طبقه بندی و ارائه شده است.

از جمله مهم ترین تغییرات مالیاتی بابت احکام بودجه می توان به 10 در صدی شدن نرخ مالیات و عوارض ارزش افزوده کالاهای عمومی ، اخذ مالیات حقوق از جمع درآمد و تغییر نرخ طبقات ماده 84 ق.م.م در ارتباط با محاسبه مالیات حقوق و اخذ مالیات به نرخ 10 درصد از بابت حقوق و مزایای قضات دادگستری و اعضای هیات علمی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی، افزایش سقف درآمد ابرازی جهت تعلق مشوق تبصره 7 ماده 105 ق.م.م، پیش بینی مالیات بر دارایی بابت املاک لوکس و خودروهای با ارزش بالاتر از مبلغ پیش بینی شده، تعیین حداقل نرخ موثر مالیاتی 10% با اعمال جمیع مشوق ها و معافیت های بیان شده و ایجاد سقف بابت تعلق مشوق قانون تامین مالی زیر ساخت ها، اشاره نمود.

به نظر اینجانب، با توجه به شرایط جنگی اخیر و خسارات وارد شده به واحدهای اقتصادی و کسب و کارها، همچنین وضعیت ویژه بازار سرمایه،  معیشت کارکنان و کارگران ، و لزوم کاهش تبعات اجتماعی و اقتصادی پس از جنگ ، اصلاح برخی از مواد قانون بودجه از جمله بابت موارد زیر در ماه های اخیر امری ضروری و اجتناب ناپذیر می باشد.

• پیش بینی مشوق بابت کاهش در نرخ مالیات واحدهای تولیدی  برای عملکرد سال 1404
• کاهش در نرخ مالیات بر ارزش افزوده برای برخی کالاها و خدمات مشمول از جمله انواع کنسروجات ، قند و شکر ، خدمات مشاوره ای ، پیمانکاری مرتبط با تعمیرات املاک و خودروی آسیب دیده در جنگ و … برای سال 1405
• افزایش در نصاب مشوق ماده 101 قانون مالیات های مستقیم (به اختصار ق.م.م) برای عملکرد سال 1404
• کاهش در نرخ مالیات حقوق کارکنان و تعیین نرخ مالیات 10 درصد بابت مزایای بهره وری و اضافه کاری و نوبت کاری
• تمدید مواد 2 و 3 قانون تسهیل اجرای تکالیف مودیان جهت اجرای قانون پایان های فروشگاهی و سامانه مودیان بابت زمستان 1404 و سال 1405
• پیش بینی بخشودگی حداکثری جرائم مالیاتی قابل بخشش و امکان تقسیط در پرداخت مالیات عملکرد سال 1404 مودیان
• پیش بینی برخی مصادیق هزینه های تحمیلی ناشی از جنگ مازاد بر ظرفیت های قانونی پیش بینی شده در مواد 165 و بند 9 ماده 148 ق.م.م به عنوان هزینه های قابل قبول مالیاتی مودیان در سال های 1404 و 1405

ضوابط مالیات حقوق و دستمزد

• سقف معافیت مالیاتی سالانه موضوع ماده 84 قانون مالیاتهای مستقیم در سال 1405 مبلغ 4.800.000.000 ريال (ماهانه 400.000.000 ريال) تعیین می شود.
• نرخ مالیات بر مجموع درآمد حقوق کارکنان دولتی و غیردولتی از قبیل حقوق و مزایا، مقرری یا مزد، حق شغل، حق شاغل، حق الزحمه، حق مشاوره، حق حضور در جلسات، پاداش و کارانه، حق السعی، اضافه کار، رفاهی و انگیزشی، بهره وری، هر گونه پرداخت کارکنان (پرسنلی) از محل ماده (217) قانون مالیاتهای مستقیم ، فوق العاده حق التدریس ، حق التحقیق ، حق پژوهش و حق کشیک بعد از اعمال معافیت ماده 84 ق.م.م به شرح جدول زیر :

• نرخ مالیات اعضای هیأت علمی دانشگاه ها و مؤسسات پژوهشی و آموزشی  و قضات دادگستری از شمول این حکم مستثنی و مشمول مالیات به نرخ 10 درصد می باشند.
• وفق ماده 16 ضوابط اجرایی قانون بودجه سال 1405 کل کشور،  دستگاه های اجرایی می توانند در سال 1405 حداکثر معادل یک ماه حقوق و مزایای مندرج در احکام کارگزینی را درصورت وجود اعتبار در سقف اعتبارات تخصیص یافته دستگاه اجرایی به عنوان پاداش پرداخت نمایند. به موجب بند (ت) ماده (25) قانون برنامه پرداخت حداکثر یک ماه پاداش مذکور به اعضای هیئت مدیره /هیئت عامل و کارکنان شرکت های دولتی (اعم از شرکت های مستلزم ذکر یا تصریح نام) بانک ها و بیمه های دولتی با رعایت قوانین و مقررات مربوط و مطابق با آیین نامه انتظام بخشی ، شفاف سازی و ضابطه مندسازی درآمدها و هزینه های شرکت های دولتی موضوع تصویبنامه شماره 61271/ت 53827 ه- تاریخ 1402/03/29 هیئت وزیران با اصلاحات بعدی، پس از تصویب مجامع یا شوراهای عالی آنها مجاز است.

ضوابط مالیات مشاغل

• به منظور تسریع و تسهیل رسیدگی به پرونده های مالیاتی، اختیار سازمان امور مالیاتی کشور در تبصره ماده (100) قانون مالیات های مستقیم در خصوص معافیت مؤدیان از انجام بخشی از تکالیف قانون مذکور از قبیل نگهداری اسناد و مدارک و ارائه اظهارنامه مالیاتی برای عملکرد سال 1404 به حداکثر یکصد و پنجاه برابر میزان معافیت موضوع ماده (84) قانون مالیات های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31 به مبلغ 720.000 میلیون ريال افزایش می یابد.
• میزان معافیت درآمد مشمول مالیات سالانه مستغلات اشخاص فاقد درآمد موضوع ماده (57) قانون مالیات های مستقیم اصلاحی مصوب 1380/11/27 و میزان معافیت درآمد مشمول مالیات سالانه مالیات بر درآمد مشاغل موضوع ماده (101) قانون مذکور مبلغ دو میلیارد و هشتصد میلیون (2.800.000.000) ريال تعیین می شود.
• درآمد سالانه مشمول اشخاص موضوع بند “ل” ماده (139) قانون مالیاتهای مستقیم تا معادل دو برابر سقف مالیاتی ماده (84) قانون مذکور یعنی مبلغ 9.600 میلیون ريال معاف است و مازاد بر آن حسب مورد به نرخ قانون مالیات های مستقیم مشمول مالیات است.

ضوابط مالیات بر خودروی گران قیمت

• انواع خودروی سواری و وانت دو اتاق (کابین) دارای شماره انتظامی شخصی در اختیار مالکان اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی غیردولتی که قیمت روز خودروی آنها بیش از هفتاد و پنج میلیارد (75.000.000.000) ريال است نسبت به مازاد بر این مبلغ مشمول مالیات سالانه خودرو به نرخ یک درصد (%1) می گردند.

ضوابط مالیات بر املاک گران قیمت

• زمین های دارای کاربری مسکونی که ارزش روز آنها بر مبنای آخرین ارزش معاملاتی موضوع ماده 64 ق.م.م بیش از پانصد میلیارد (500.000.000.000) ريال باشد و زمین های فاقد اعیانی دارای کاربری اداری و تجاری و واحدهای مسکونی که ارزش هر یک از آنها بیش از هفتصد و پنجاه میلیارد (750.000.000.000) ريال باشد، مازاد بر این مبلغ مشمول مالیات به میزان دو در هزار می شوند.

ضوابط مالیات بر ارزش افزوده

• در سال 1405 نرخ مالیات بر ارزش افزوده موضوع ماده (7) و نرخ مالیات بر ارزش افزوده و جریمه موضوع بند “ب“ ماده (26) قانون مالیات بر ارزش افزوده به میزان یک واحد درصد به عنوان سهم دولت افزایش می یابد تا کل نرخ مالیات بر ارزش افزوده برابر (10) واحد درصد گردد و منابع صرف متناسب سازی حقوق بازنشستگان گردد.
• حداقل نرخ عوارض کالاهای آسیب رسان موضوع کالاهای مشمول ماده 48 قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) معادل 2 درصد می باشد.
• وفق بند 9 ماده 67 ضوابط اجرایی قانون بودجه سال 1405 کل کشور ، در راستای اجرای ردیف 1-6 جدول منابع الزامات قانون، سازمان امور مالیاتی و وزارت بهداشت، درمان و  آموزش پزشکی مکلف اند در موارد ابهام در خصوص فهرست کالاهای آسیب رسان موضوع ماده (48) قانون الحاق (2) و بند (پ) ماده (26) قانون مالیات بر ارزش افزوده (به شرح پیوست)، حداکثر تا پایان اردیبهشت ماه سال 1405 مصادیق مربوط را تعیین و اطلاع رسانی نمایند. درآمدهای حاصل از اجرای ماده (48) قانون الحاق (2) به ردیف درآمدی ذی ربط جدول شماره (5) قانون و درآمدهای حاصل از اجرای بند (پ) ماده (26) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 با اصلاحات بعدی به ردیف درآمدی ذی ربط واریز می شود.
• وفق ماده 80 ضوابط اجرایی قانون بودجه سال 1405 کل کشور ، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران مکلف است تمامی وجوه مربوط به فروش داخلی فرآورده های نفتی و عوارض و مالیات بر ارزش افزوده را به حساب سازمان هدفمندسازی یارانه ها واریز نماید و آن سازمان مبالغ مربوط به مالیات بر ارزش افزوده را به صورت علی الحساب به حساب رابط تمرکز وجوه سازمان امور مالیاتی واریز نماید تا در مقاطع سه ماهه براساس اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده، بدون نیاز به ابلاغ تخصیص سازمان نسبت به تسویه حساب با سازمان امور مالیاتی اقدام نماید.
• وفق ماده 42 ضوابط اجرایی قانون بودجه سال 1405 کل کشور، شرکت توانیر مکلف است حق بیمه و عوارض دریافتی حوادث طبیعی ساختمان ها از مردم را حداکثر با فاصله 15 روز به ردیف درآمدی (160166) نزد خزانه داری کل کشور واریز نماید. شرکت های متصدی دریافت قبوض با همکاری بانک مرکزی موظفند به نحوی عمل نمایند که از ابتدای مهر سال 1405 وجوه مربوط به انواع عوارض، مالیات بر ارزش افزوده و غیره مندرج در قبوض همزمان با واریز وجه به بانک به سرفصل حساب های مربوطه واریز شود.

معافیت ها و مشوق ها

• مجموع معافیتها، نرخ صفر مالیاتی، کاهش نرخ مالیاتی و سایر مشوقهای مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی از محل مجموع درآمدهای حاصل شده برای عملکرد سال 1405 کلیه مؤدیان به استثنای معافیتهای دارای سقف زمانی مشخص و ماده (81) قانون مالیاتهای مستقیم و موارد مندرج در مواد (2) ،(139) ،(141) ،(143) ،(143 مکرر)، (145) و (280) این قانون و معافیتهای موضوع قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید به منظور تسهیل اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم 44 قانون اساسی مصوب 1388/09/25 با اصلاحات و الحاقات بعدی و قانون جهش تولید دانش بنیان مصوب 1402/02/11 برای اشخاص حقوقی تا مبلغ شش هزار میلیارد (6.000.000.000.000) ريال و اشخاص حقیقی تا مبلغ ششصد میلیارد (600.000.000.000) ريال درآمدمشمول مالیات (سود خالص) قابل اعمال است.
• سقف معافیت مالیاتی و اعتبار مالیاتی اشخاص حقوقی مشمول قانون تأمین مالی تولید و زیر ساختها مصوب 1403/02/22 برای عملکرد سال 1404 مبلغ 2.000.000 میلیون ريال می باشد.
• حداقل نرخ مؤثر مالیات (نسبت مالیات به مجموع سود معاف از مالیات و سود مشمول مالیات) برای سود (مشمول و معاف) مازاد بر سیصد (300) میلیارد ريال پس از اعمال کلیه معافیتها، نرخ صفر مالیاتی، کاهش نرخ مالیاتی و سایر مشوقهای مالیاتی برای عملکرد سال 1405 اشخاص حقوقی (به استثنای درآمدهای برخوردار از مزایای مذکور که دارای سقف زمانی مشخص می باشند و بازه زمانی آنها قبل از لازم الاجرا شدن این قانون شروع شده است، سرمایه گذاریهای انجام شده موضوع بند (ث) ماده (132) قانون مالیاتهای مستقیم تا پایان سال 1404 و همچنین درآمدهای موضوع ماده (81) ،تبصره (4) ماده 105، ماده (139)، تبصره های (1 و2) ماده (143)، ماده (143 مکرر)، بندهای (3) و (5) ماده (145) و ماده (280) قانون مالیاتهای مستقیم، کلیه درآمدهایی که مشمول قانون مالیاتهای مستقیم نیستند از جمله ماده (2) قانون مذکور و نیز ماده (36) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب 1394/02/01 (برای تعیین سقف معافیتهای مالیاتی مشمولین این بند در این قانون معادل 10 درصدمی باشد.
• در تبصره (7) ماده (105) و تبصره ماده (131) قانون مالیات های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/4/31 بعد از عبارت “ده درصد” (%10) عبارت “مازاد بر چهل و پنج درصد (%45) ” اضافه می شود . معافیت ناظر به مواد مذکور برای عملکرد سال 1404 است.
• میزان انتشار اوراق مالی اسلامی دولت برای مصارف بودجه عمومی با استفاده از معافیت ها و مستثنیات موضوع ماده (14) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور فارغ از وجود یا عدم وجود نهاد واسط مبلغ 10.300.000 میلیارد ريال می باشد که نرخ مالیات بر معاملات اوراق مالی اسلامی دولت، نرخ مالیات کارمزد قرارداد تعهد پذیره نویسی و قرارداد معامله گری اولیه اوراق مالی اسلامی دولت و شهرداری ها، نرخ مالیات کارمزد انتشار و معاملات اوراق مالی اسلامی دولت و شهرداریها در بازارهای اولیه و ثانویه، صفر درصد می باشد.
• میزان سقف انتشار اوراق مشارکت شهرداریهای کشور و سازمانهای وابسته با تضمین بازپرداخت اصل و سود این اوراق به نسبت پنجاه درصد (50%) دولت و پنجاه درصد (50%) شهرداریها 500.000 میلیارد ريال،
• وفق ماده 97 ضوابط اجرایی قانون بودجه سال 1405 کل کشور، معاملات بین ارکان انتشار و دریافت و پرداخت های مربوط به انتشار اوراق مالی اسلامی دولت در سقف قانون و سایر ظرفیت های قانونی صرف نظر از استفاده یا عدم استفاده از نهادهای واسط، مشمول استفاده از معافیت ها و مستثنیات حکم ماده (14) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب 1394 با اصلاحات بعدی می شود.
• وفق ماده 98 ضوابط اجرایی قانون بودجه سال 1405 کل کشور، تمامی اشخاص حقوقی دولتی و نیز شرکت های دولتی که بر اساس قوانین و مقررات مربوط به سپرده گذاری آنها مجاز است، اجازه دارند وجوه نقد خود را راسأ یا از طریق نهادهای مالی مجاز موضوع بند (21) ماده (1) قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب 1384 با اصلاحات بعدی در اوراق بهادار دولتی سرمایه گذاری کنند. استفاده از وجوه مذکور برای خرید اوراق بهادار دولتی صرفأ در بازار ثانویه مجاز است. سود حاصل به سپرده گذار پرداخت می شود تا در چارجوب قوانین و مقررات مربوط مصرف شود.

حقوق ورودی

• نرخ عوارض تبدیل پلاک خودروهای وارد شده تا پایان سال 1403 به مناطق آزاد تجاری – صنعتی به پلاک ملی معادل حقوق ورودی خودروی مشابه در سال 1404 می باشد.
• حقوق گمرکی واردات دارو، ملزومات مصرفی پزشکی، شیر خشک اطفال و مواد اولیه آنها، بر اساس ارز مبنای ثبت سفارش یک درصد می باشد.
• حقوق گمرکی گوشیهای تلفن همراه با قیمت از 600 یورو تا 900 یورو معادل 15 درصد می باشد.
• حقوق گمرکی گوشیهای تلفن همراه با قیمت بالای 900 یورو معادل 30 درصد می باشد.
• نرخ ارز مبنای محاسبه حقوق ورودی سایر کالاها متوسط نرخ ارز در بهمن ماه سال 1404 در بازار مورد تأیید بانک مرکزی می باشد.
• حقوق گمرکی واردات اسباب بازی و کالاهای فرهنگی 6 درصد می باشد.
• وفق ماده 28 ضوابط اجرایی قانون بودجه سال 1405 کل کشور ، به استناد ردیف درآمدی ذی ربط جدول شماره (5) قانون و در اجرای ماده (42) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 با اصلاحات بعدی ، گمرک مکلف است نسبت به اخذ دوازده در هزار ارزش گمرکی کالاهای وارداتی که حقوق ورودی آنها وصول می شود اقدام و درآمد حاصله را به ردیف درآمدی مذکور واریز نماید.

سایر موارد

• نرخ سود ویژه شرکتهای مشمول در فهرست واگذاری با اعمال حکم ماده 4 قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت 2 مصوب 1393/12/04 در خصوص آنها 50 درصد و مالیات شرکتهای مشمول در فهرست واگذاری با اعمال حکم ماده 4 قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت 2 در خصوص آنها 25 درصد می باشد.
• سقف نسبت خالص پرداختی متوسط ماهانه حقوق و مزایای مستمر و غیرمستمر در سال برای تمامی گروههای مختلف حقوق بگیر به استثنای قضات و اعضای هیات علمی و موارد جزء (2) بند “ت” تبصره (12) قانون بودجه سال 1404 کل کشور، از هر محل و تحت هر عنوان به حداقل مبلغ مندرج در حکم کارگزینی و قرارداد منعقده ماهانه حقوق بگیران 7 برابر می باشد.