عدم امکان اخذ جریمه های مالیاتی در صورت مطالبه من غیر حق اصل مالیات
موضوع بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۲۱ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۰۵ سازمان امور مالیاتی کشور
مفهوم اصلی بخشنامه
اگر بعداً مشخص شود که اصل مالیات مطالبهشده از مؤدی غیرقانونی یا غیرحق بوده و قابل استرداد است ، جرایم و خساراتی که بر مبنای آن مالیات مطالبه شدهاند نیز قابل مطالبه نخواهند بود.
نکات مهم بخشنامه
- رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری اعلام کرده است که اختیار بخشودگی جرایم مالیاتی موضوع مواد ۱۹۱ و ۱۶۷ قانون مالیاتهای مستقیم، نافی حقوق مؤدی در مواردی نیست که اصل مالیات اساساً قابل مطالبه نبوده است.
- چنانچه پس از رسیدگی، اصل مالیات قابل استرداد تشخیص داده شود، سازمان امور مالیاتی میتواند نسبت به استرداد جرایم وصولشده اقدام کند.
- اگر جرایم قبلاً وصول شده باشند، استرداد آنها امکانپذیر است.
- در چنین مواردی، موضوع «بخشودگی جریمه» مطرح نیست؛ زیرا اساس مطالبه مالیات صحیح نبوده است.
- سازمانهای مالیاتی موظفاند از مطالبه جرایمی که مبتنی بر مالیات غیرحق هستند خودداری کنند.
اثر عملی برای مؤدیان
اگر شما مالیاتی را پرداخت کردهاید یا برای آن برگ مطالبه صادر شده و بعداً در هیأت حل اختلاف، شورای عالی مالیاتی، دیوان عدالت اداری یا سایر مراجع قانونی ثابت شود که اصل مالیات اشتباه بوده یا باید مسترد شود، میتوانید درخواست کنید:
- اصل مالیات مسترد شود.
- جرایم مرتبط نیز مسترد یا از حساب بدهی شما حذف شود.
- در صورت وصول جرایم، مبلغ آن به شما بازگردانده یا به بدهیهای مالیاتی دیگرتان تهاتر شود.
متن کامل بخشنامه صادره به شرح زیر می باشد :
ادارات کل امور مالیاتی
با احترام
در راستای اجرای مفاد دادنامه 2080 مورخ 1401/09/22 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری و پیرو بخشنامه شماره 200/17487/د مورخ 1403/03/20 در خصوص تفویض اختیار بخشودگی جریمه ها و تقسیط بدهی مالیاتی با رعایت مقررات مواد 191 و 167 قانون مالیات های مستقیم، موکداٌ یادآور می شود ، وفق مقررات مربوط، در مواردی که اصل مالیات قابل استرداد تشخیص داده شود ، اساساٌ موضوع مطالبه یا اختیار در بخشودگی این جریمه ها منتفی بوده و در صورت وصول جریمه های متعلقه ، استرداد آنها امری بدیهی است. با این وصف به تبعیت از مفاد دادنامه فوق ، مقرر می دارد:
در تمامی مواردی که از اطلاق مقررات صادره ، از جمله اطلاق عبارت “مفاد بخشنامه های مذکور کماکان به قوت خود باقی می باشد ، در بخشنامه فوق ، این تلقی صورت گرفته باشد که در صورت من غیر حق بودن مطالبه اصل مالیات ، بخشودگی جریمه های مالیاتی متعلقه ، در اختیار سازمان است ، چنین برداشتی صحیح نبوده و متذکر می گردد در این موارد ، مطالبه یا بخشودگی جرایم مذکور موضوعیت نداشته بلکه می بایست وفق احکام قانونی مربوط ، از مطالبه جریمه های موصوف ، خودداری نموده و در صورت وصول ، نسبت به استرداد جریمه های فوق بامنظور نمودن به حساب بدهی مالیاتی دوره یا دوره های بعدی به درخواست مؤدی، اقدام شود.
سید محمدهادی سبحانیان / رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
