مقررات مالیاتی مرتبط با صرف (کسر) سهام خزانه
موضوع بخشنامه 200/1405/23 مورخ 1405/03/11 سازمان امور مالیاتی کشور
سازمان امور مالیاتی کشور با ابلاغ بخشنامهای جدید، به ابهامات مطرح شده در خصوص شمول یا عدم شمول مالیات بر درآمد نسبت به صرف (کسر) سهام خزانه پایان داد. این بخشنامه با استناد به قانون رفع موانع تولید رقابتپذیر و مواد 105 و 143 مکرر قانون مالیاتهای مستقیم صادر شده است.
بر این اساس، تکالیف مالیاتی مربوط به خرید و عرضه سهام خزانه و همچنین نحوه برخورد با حساب سود و زیان انباشته مرتبط با آن ، به منظور شفافسازی و جلوگیری از اخذ مالیات مضاعف ، به ادارات کل امور مالیاتی سراسر کشور ابلاغ گردید.
متن بخشنامه به شرح زیر است :
|
1405 |
مقررات مالیاتی مرتبط با صرف (کسر) سهام خزانه |
م – س |
|
مخاطبان |
ادارات کل امور مالیاتی |
|
موضوع |
مقررات مالیاتی صرف (کسر) سهام خزانه موضوع بند(ب) ماده(28) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب 01/02/1394، مواد(105)و(143) مکرر قانون مالیات های مستقیم |
| نظر به ابهامات مطرح شده در خصوص شمول یا عدم شمول مالیات بر درآمد نسبت به صرف (کسر) سهام خزانه، مقرر می دارد:
به موجب بند (ب) ماده (28) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب 1394/02/01، “شرکت های پذیرفته شده در بورس و بازارهای خارج از بورس بر اساس میزان سهام شناور خود در هر یک از بازارهای مذکور و بر اساس مقرراتی که با پیشنهاد سازمان بورس و اوراق بهادار به تصویب شورای عالی بورس و اوراق بهادار می رسد می توانند تا سقف ده درصد (10%) از سهام خود را خریداری و تحت عنوان سهام خزانه در شرکت نگهداری کنند. مادامی که این سهام در اختیار شرکت است فاقد حق رأی می باشد”. در این رابطه، بر اساس نظریه شماره (120) مورخ 1400/05/04 کمیته فنی سازمان حسابرسی تحصیل اوراق سهام واحد تجاری از محل منابع خود و صرف نظر از شکل آن (از جمله از طریق صندوق بازار گردانی اختصاصی)، مادامی که مزایا و مخاطرات آن متوجه واحد تجاری باشد، در حکم سهام خزانه محسوب می شود. مطابق بندهای (2) و(3) ابلاغیه شماره 440/002/ب/95 مورخ 1395/02/1 سازمان بورس و اوراق بهادار با موضوع “نحوه حسابداری و گزارشگری سهام خزانه، که بر اساس آئین نامه خرید، نگهداری و عرضه سهام خزانه (مصوب 15/04/1394 شورای عالی بورس و اوراق بهادار) تهیه شده و به تایید سازمان حسابرسی نیز رسیده است؛ هنگام خرید، سهام خزانه به بهای تمام شده در دفاتر ثبت می شود(بنابراین هیچ گونه مابه التفاوتی اعم از صرف یا کسر سهام خزانه و یا سود یا زیان از این بابت شناسایی نمی شود). هنگام فروش سهام خزانه، هیچ گونه مبلغی در صورت سود وزیان و صورت سود و زیان جامع شناسایی نمی شود. مابه التفاوت خالص مبلغ فروش و مبلغ دفتری تحت عنوان صرف (کسر) سهام خزانه، شناسایی و ثبت می شود. همچنین به موجب بند(5) این ابلاغیه، در تاریخ گزارشگری، مانده بدهکار صرف(کسر) سهام به حساب سود(زیان) انباشته منتقل می شود. مانده بستانکار حساب مذکور تا میزان کسر سهام خزانه منظور شده قبلی به حساب سود (زیان) انباشته، به آن حساب منظور و باقی مانده به عنوان صرف سهام خزانه در ترازنامه در بخش حقوق صاحبان سهام ارائه و در زمان فروش کل سهام خزانه، به حساب سود(زیان) انباشته منتقل می شود تا طبق نظر مجمع عمومی صاحبان سهام در این خصوص تصمیم گیری شود. با عنایت به مراتب فوق، نظر به اینکه خرید و عرضه سهام خزانه مشمول مقررات ماده (143) مکرر قانون مالیات های مستقیم(الحاقی 1388/09/25) می باشدو به موجب آن،”از هر نقل و انتقال سهام و حق تقدم سهام شرکت ها اعم از ایرانی و خارجی در بورس ها یا بازارهای خارج از بورس دارای مجوز، مالیات مقطوعی به میزان نیم درصد(0/5%) ارزش فروش سهام و حق تقدم سهام وصول خواهد شد و از این بابت وجه دیگری به عنوان مالیات بر درآمد نقل و انتقال سهام و حق تقدم سهام و مالیات بر ارزش افزوده خرید و فروش مطالبه نخواهد شد ….”؛ لذا به منظور اجتناب از أخذ مالیات مضاعف، مطالبه مالیات از صرف سهام خزانه در زمان شناسایی و همچنین در زمان انتقال آن به حساب سود(زیان) انباشته، موضوعیت نخواهد داشت. بدیهی است مطابق با ماده (105) قانون مالیات های مستقیم، کسر سهام خزانه نیز در زمان شناسایی و همچنین انتقال به حساب سود(زیان) انباشته، کاهنده درآمد مشمول مالیات نخواهد بود.
سید محمدهادی سبحانیان / رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور |
|
نکات کلیدی و تکالیف اجرایی :
بر اساس مقررات، شرکتهای پذیرفته شده در بورس و بازارهای خارج از بورس میتوانند تا سقف ده درصد (10%) از سهام خود را خریداری و تحت عنوان «سهام خزانه» نگهداری کنند.
هنگام خرید سهام خزانه، این سهام به بهای تمامشده در دفاتر ثبت میشود و سود یا زیانی از این بابت شناسایی نمیشود. هنگام فروش نیز هیچگونه مبلغی در صورت سود و زیان جامع شناسایی نمیگردد و مابهالتفاوت تحت عنوان «صرف (کسر) سهام خزانه» ثبت میشود.
خرید و عرضه سهام خزانه مشمول مقررات ماده (143) مکرر قانون مالیاتهای مستقیم است و صرفاً مشمول مالیات مقطوع به میزان نیم درصد (0.5%) ارزش فروش سهام خواهد بود و وجه دیگری به عنوان مالیات بر درآمد مطالبه نخواهد شد.
دستور اجرایی اول: به منظور اجتناب از اخذ مالیات مضاعف، مطالبه مالیات از «صرف سهام خزانه» در زمان شناسایی و همچنین در زمان انتقال آن به حساب سود (زیان) انباشته، موضوعیت نخواهد داشت.
دستور اجرایی دوم: مطابق با ماده (105) قانون مالیاتهای مستقیم، «کسر سهام خزانه» نیز در زمان شناسایی و همچنین انتقال به حساب سود (زیان) انباشته، کاهنده درآمد مشمول مالیات نخواهد بود.















